علت و درمان بیماری ازگود‌اشلاتر‌ (OSD)، درد و تورم برجستگی زیر زانو چیست؟

18

سندرم یا بیماری ازگود اشلاتر، یک عارضه‌ی دردناک مربوط به زانوست که بیشتر در نوجوانان دیده می‌شود. پسران بیش از دختران به این بیماری مبتلا می‌شوند که ممکن است این امر به علت تفاوت در الگوی فعالیت آن‌ها باشد. در حدود 13 درصد از موارد درد زانوی ایجادشده در نوجوانان، به دلیل بیماری ازگود اشلاتر می‌باشد. این عارضه معمولاً همراه با جهش‌های رشد ایجادشده و با فعالیت‌های فیزیکی فرد رابطه دارد. باور بر این است که در این بیماری، تاندون متصل‌کننده‌ی عضله‌ی چهار سر ران به استخوان درشت نی، سفت شده و منجر به ایجاد التهاب و شکستگی‌های میکروسکوپی در توبروزیته‌ی تیبیا می‌شود.

19

 

دکتر رئیس السادات می‌گوید: «بیماری ازگود اشلاتر یکی از علل شایع درد زانو در کودکان کم سن و سال  و نوجوانان در حال رشد می‌باشد. بیشتر افراد تنها در یک پای خود به این بیماری مبتلا می‌شوند ولی در برخی نیز این عارضه در هر دو پا ایجاد می‌شود.» ایشان اضافه کردند: «برنامه‌ی درمانی برای بیماری ازگود اشلاتر عبارت است از کاهش فعالیت‌هایی که موجب تشدید بیماری می‌شوند، یخ گذاشتن بر روی منطقه‌ی دردناک، استفاده از زانوبند و مصرف داروهای ضدالتهاب. انجام عمل جراحی به‌ندرت برای درمان ازگود اشلاتر توصیه می‌شود.»

آناتومی زانو


زانو یک مفصل لولایی است که بین استخوان ران و استخوان‌های ساق پا (درشت نی و نازک نی) وجود دارد. انقباض عضلات قرارگرفته در جلوی ران (عضله‌ی چهار سر) باعث راست شدن زانو و انقباض عضلات پشت ران (همسترینگ) باعث خم شدن آن می‌گردد.

عضله‌ی چهار سر ران، به وسیله‌ی تاندون قدرتمند کشکک، به استخوان ساق پا در زیر استخوان کشکک زانو متصل شده است. نقطه‌ی اتصال تاندون کشکک به استخوان درشت نی، برآمدگی استخوانی حس شده درست در زیر زانو می‌باشد (توبروزیته ی تیبیال).

20

علائم سندرم ازگود اشلاتر


علائم سندرم ازگود اشلاتر (درد و تورم زیر زانو) به شدت عارضه بستگی داشته ولی ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • احساس درد در یک یا هر دو زانو
  • احساس درد به هنگام صاف کردن پا و یا انجام حرکت اسکوات
  • احساس درد به هنگام دویدن و یا بالا و پایین رفتن از راه‌پله‌ها
  • احساس درد که با استراحت تسکین می‌یابد
  • تورم توبروزیته ی تیبیال
  • پوست قرمز و ملتهب بر روی توبروزیته ی تیبیال
  • عضله‌ی چهار سر ضعیف که ممکن است دچار گرفتگی شود

خطر شکستگی با بیماری ازگود اشلاتر


عضله‌ی چهار سر، به وسیله‌ی تاندون کشکک به توبروزیته‌ی تیبیا متصل است. با رشد استخوان، این تاندون ممکن است سفت‌تر شود. با انقباض عضله‌ی چهار سر، فشار واردشده بر روی این تاندون بیشتر شده تا جایی که نقطه‌ی اتصال آن با استخوان درشت نی دچار التهاب شده و ترک‌های ریزی در استخوان ایجاد می‌شوند. در برخی از موارد، ممکن است قسمتی از استخوان کنده شود (شکستگی کنده‌شده‌ی جزئی).

علل ایجاد سندرم ازگود اشلاتر


برخی از علل ایجاد بیماری ازگود اشلاتر (درد زیر زانو) عبارت‌اند از:

  • جهش رشد. این عارضه بیشتر در نوجوانان دیده می‌شود. شیوع این بیماری در پسران بین 13 تا 14 سال و دختران بین 10 تا 11 سال بیشتر است.
  • ورزش. کودکان فعال، به‌خصوص آن‌هایی که به فعالیت‌های ورزشی مشغول‌اند، درخطر بیشتری برای ابتلا به این بیماری قرار دارند.
  • جنسیت. شیوع این عارضه در پسران بیشتر از دختران است ولی احتمالاً علت این امر، فعالیت‌های شدیدتر پسران می‌باشد.
  • آسیب. حدود نیمی از کودکان مبتلا به این عارضه، سابقه‌ی آسیب و جراحت در زانو را دارند.

بدن برای ترمیم یک شکستگی، بافت استخوانی بیشتری را در ناحیه‌ی موردنظر می‌سازد. نتیجه‌ی این کار، بزرگ شدن بیش‌ازحد برآمدگی زیر زانو می‌باشد.

تشخیص سندرم ازگود اشلاتر


سندرم ازگود اشلاتر (درد و تورم برجستگی زیر زانو) عموماً به‌صورت بالینی تشخیص داده می‌شود (بررسی علائم و معاینه‌ی فیزیکی). بااین‌حال، آزمایشات بیشتر ازجمله عکس‌برداری با اشعه‌ی ایکس و یا اسکن اولتراسوند ممکن است به‌منظور رد کردن احتمال وجود عارضه‌های دیگر مورداستفاده قرار گیرند.

21

درمان عارضه‌ی ازگود اشلاتر


RICE

فرزند شما باید بر روی ناحیه‌ی دردناک یخ بگذارد. یخ می‌تواند درد را کاهش داده و از تورم جلوگیری کند. پس از گذاشتن یخ بر روی منطقه‌ی موردنظر، پای کودک خود را با یک نوار کشی بسته و آن را بالا نگه‌دارید.

  • R = فشار، ناحیه‌ی موردنظر را با یک باند کشی تحت‌فشار قرار دهید.
  • I = یخ، 3 بار در روز و هر بار به مدت 20 دقیقه بر روی منطقه‌ی موردنظر یخ بگذارید.
  • C = بالا بردن، پای خود را بالا نگه‌دارید.
  • E = استراحت، از انجام فعالیت‌های تشدیدکننده‌ی درد خودداری کنید.

teen female sitting on sofa with ice pack on her knee.

دارودرمانی

داروهای مسکن درد. داروهایی مانند استامینوفن و ایبوپروفن می‌توانند به کاهش درد و تورم کمک کنند.

داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs). در اکثر موارد، استفاده از این داروها توصیه می‌شود.

فیزیوتراپی

تأثیر روش‌های درمانی فیزیوتراپی بر روی بیماری ازگود اشلاتر ثابت شده است. در حدود 90 درصد از بیماران، به روش‌های درمانی بدون جراحی فیزیوتراپی پاسخ مناسبی می‌دهند ولی ممکن است قبل از درمان قطعی، علائم عارضه به مدت 12 تا 24 ماه وجود داشته باشند.

مراقبت از زانو

  • بلافاصله انجام فعالیت‌های شدید مانند دویدن یا پریدن را متوقف کنید.
  • از یک باند زیر زانو استفاده کنید تا فشار از روی منطقه‌ی درگیر بیماری ازگود اشلاتر برداشته شود.

23

قدم 1: باند را به حالت خم بودن زانو می‌بندند. باند به دور تاندون کشکک و در ناحیه‌ی بین استخوان کشکک و برآمدگی استخوان درشت نی چرخانده می‌شود. استفاده‌ی مقدار کمی نوار در گودی زانویی، از نیشگون گرفتن باند جلوگیری می‌کند.

24

قدم 2: باند یک دور به دور زانو چرخانده می‌شود.

25

قدم 3: باند بر روی تاندون کشکک زانو بپیچانید.

26

قدم 4: باند را چندین بار به دور خود چرخانده تا یک نوار نازک و ضخیم بر روی تاندون کشکک تشکیل شود.

28

قدم 5: باند یک بار دیگر به دور زانو پیچانده می‌شود.

29

قدم 6: چرخاندن باند به دور خود همانند مراحل قبلی تکرار می‌شود.

30

31

قدم 7: باند یک دور دیگر به دور زانو پیچانده می‌شود تا کار باندپیچی پایان یابد.

32

  • نوارهای کینزیو می‌توانند در محل درد و آسیب، منجر به کاهش درد و فشار گردند.

33

  • عصای زیر بغل. تنها در برخی از موارد نادر و شدید بیماری ازگود اشلاتر، استفاده از عصای زیر بغل ضروری است.

35

روش‌های درمانی ضدالتهاب

استفاده از یخ و دستگاه تحریک الکتریکی اعصاب از راه پوست (TENS)

ترکیبی از یخ درمانی و دستگاه خانگی TENS می‌تواند به کاهش درد و تسریع روند کلی بهبودی کمک کند. این کار معمولاً سرعت‌ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده را افزایش می‌دهد. استفاده از یخ می‌تواند در خانه و یا پس از ورزش کردن مفید باشد.

شاک ویو تراپی شعاعی (RSWT)

بیمارانی که به مدت 6 ماه به هیچ‌یک از روش‌های درمانی محافظه‌کارانه پاسخ مناسبی نداده‌اند (حدود 10 درصد از کل افراد مبتلا) باید تحت عمل شاک ویو تراپی شعاعی قرار بگیرند.

36

تمرینات عملکردی

استراحت کردن برای مدیریت بیماری ازگود اشلاتر و رهایی از درد اهمیت زیادی دارد.

علائم عارضه‌ی شما مشخص می‌کنند که آیا می‌توانید به فعالیت‌های ورزشی خود ادامه دهید یا خیر. بهترین کار، مشورت کردن با فیزیوتراپیست در مورد بازگشت به فعالیت‌های ورزشی گذشته و بهترین راه انجام آن‌ها با احترام قائل شدن برای آسیب می‌باشد.

ورزش‌های درمانی

تمرینات کششی، ماساژ و استوانه‌های فومی

یکی از شایع‌ترین دلایل ایجاد بیماری ازگود اشلاتر، سفت بودن بیش‌ازحد عضله‌ی چهار سر ران، ایلیوتیبیال باند، عضلات همسترینگ و خم کننده‌ی ران و عضلات پشت ساق پا می‌باشد. فیزیوتراپیست شما در صورت تشخیص سفت بودن این عضلات، تمرینات کششی مخصوصی را برای شما تجویز می‌کند.

ماساژ و استفاده از استوانه‌های فومی خصوصاً در اوایل دوره‌ی بیماری که تمرینات کششی موجب احساس درد می‌شوند مفید خواهند بود.

37

38

39

40

تمرینات تقویتی

معمولاً در افراد مبتلا به بیماری ازگود اشلاتر فعال، به‌منظور کنترل علائم عارضه باید کنترل عضلانی اطراف زانو تحت بررسی قرار گیرد. احتمالاً فیزیوتراپیست شما تمریناتی را برای شما تجویز کرده و یا ورزش‌های تجویزشده را اصلاح می‌کند.

کنترل قوس کف پا و استفاده از ارتز های طبی

ممکن است قوس کف پا و یا دیگر شاخصه‌های بیومکانیکی پا برای انجام برخی از فعالیت‌های ورزشی ناکافی باشند. فیزیوتراپیست شما می‌تواند هم کار تشخیص و بررسی عارضه و هم کار درمان آن را به وسیله‌ی تجویز تمرینات درمانی انجام دهد.

تمرینات اصلاح‌کننده‌ی فعال پا می‌توانند هم به‌عنوان یک راه پیشگیری از عارضه و هم به‌عنوان یک استراتژی درمانی مورداستفاده قرار بگیرند.

عمل جراحی

درمان عارضه‌ی ازگود اشلاتر به‌ندرت نیازمند انجام عمل جراحی است. عمل جراحی باید برای موارد حاد و پیش‌رونده‌ی این بیماری در افرادی که به بلوغ اسکلتی رسیده‌اند در نظر گرفته شود. در این عمل جراحی، استخوان های اضافی (در صورت وجود) برداشته‌شده و بافت‌های غضروفی آزاد می‌شوند.