درمان زانو و پای ضربدری کودکان و بزرگسالان بدون جراحی

1

زانوی ضربدری نوعی اختلال استخوانی است که باعث کج و ناصاف شدن پاهای فرد می‌شود. در افراد مبتلا به زانوی ضربدری، زانوها به سمت داخل خم شده و از شکل طبیعی خود خارج می‌شوند در نتیجه زانوها به هم برخوردکرده و مچ پاها از هم دور می‌شوند. این یک بیماری شایع است که هر نفر حداقل یک بار در طول زندگی و در زمان نوزادی خود به آن دچار شده است اما این مشکل به طور طبیعی و به مرور زمان برطرف می‌شود. متاسفانه این بیماری در برخی از افراد برطرف نشده و زانوهای آنها به طور طبیعی رشد نخواهد کرد که در این صورت باید در اسرع وقت تحت درمان قرار گیرند زیرا در غیر این صورت مشکلات و اختلالات دیگری به خصوص در ناحیه زانو، ران و مچ پا بروز می‌کند.

2-m

اگر پای کودک به مرور زمان صاف نشد و یا پا و میزان زانوی ضربدری در کودک 7 سال به بالا بیشتر شد و بزرگسالان با زانوی پرانتزی، خصوصاً وقتی موقعیت زانوی آنها به گونه‌ای است که منجر به درد و ایجاد اختلال در حرکت می‌شود، حتماً با یک متخصص ارتوپد یا فیزیوتراپ تماس بگیرید. متخصصین کلینیک طب فیزیکی و توانبخشی دکتر رئیس السادات با تشخیص حرفه‌ای و روشهای غیر جراحی مانند بریس و ورزشهای مخصوص شرایط زانوی ضربدری شما و یا کودک شما با هر درجه شدتی را بهبود می‌بخشند.

برای اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت می‌توانید با ما از طریق 02122119946 و 02122119948 تماس حاصل نمایید.

والگوس فیزیولوژیک


3

علل ضربدری شدن زانو


 علل ضربدری شدن زانوها در کودکان

4-m

زانوی ضربدری در کودکان سالم بین 6 تا 7 ساله زیاد دیده می‌شود. این اتفاق به این دلیل روی می‌دهد که وزن کودک روی قسمت خارجی زانو می افتد و البته قسمتی از رشد طبیعی است. برخی بیماری‌های زمان کودکی که ممکن است باعث ایجاد زانوی ضربدری شوند عبارتند از:

  • نرمی استخوان: یک بیماری نادر بوده که رشد استخوان‌ها را تحت تأثیر قرار داده و معمولاً به دلیل کمبود ویتامین D ایجاد می‌شود.
  • اختلالات تغذیه‌ای: مانند اسکوری (اسکوربورت) که به دلیل کمبود ویتامین C ایجاد می‌شود بر رشد استخوان‌ها و مفاصل تأثیر منفی دارد.
  • اختلالات ژنتیکی نادر: مانند سندرم کوهن که باعث اختلالات زیادی با شدت متوسط تا زیاد می‌شود.
  • سابقه خانوادگی اختلالات اسکلتی: که می‌تواند یک عامل زمینه‌ای برای ضربدری شدن زانوی کودکان باشد.

علل ضربدری شدن زانو در بزرگسالان

زانوی ضربدری در بزرگسالان به دلیل بروز برخی حوادث رخ می‌دهد؛ مثل:

  • بیماری‌ها و اختلالاتی که بر استخوان‌ها و رشد آن‌ها تأثیر می‌گذارد مانند نرمی استخوان، استئومیلیت، آرتروز استخوانی، روماتیسم مفصلی
  • شکستگی یا آسیب دیدگی شدید در استخوان ساق پا که می‌تواند باعث ضربدری شدن یکی از زانوها شود.

علائم و نشانه‌های زانوی ضربدری


اگر کودک در حالی که پاهای خود را جفت کرده است بایستد، قسمت داخلی ساق پا باز شده و در نتیجه پاها و مچ‌ها بیش از حد طبیعی از هم دور می‌شوند.

فاصله جزئی بین پاها و مچ‌ها طبیعی است. در کودکان تا چهار سال یک فاصله 10 سانتیمتری (حدود 4 اینچ) دلیلی برای نگرانی ایجاد نمی‌کند.

به هر حال در صورت بروز هر یک از حالات زیر در کودک به پزشک مراجعه کنید:

  • فاصله بیش از 10 سانتیمتری بین مچ پاها
  • وجود اختلاف زیاد بین زاویه ساق پا وقتی که ایستاده‌اند
  • زاویه زیاد زانو به سمت داخل یا به سمت خارج
  • زانو درد به دلیل وجود زاویه زانو
  • مشکل داشتن در هنگام راه رفتن یا بد راه رفتن

زانوی ضربدری در بزرگسالان

در زانوهای ضربدری شدید، بد بودن وضعیت بدن باعث تأثیر منفی بر بقیه قسمت‌های بدن مانند ران، مفاصل، کمر و پاها می‌شود. این عوارض باعث بروز درد، لنگیدن و اختلال در هنگام راه رفتن می‌شود.

تشخیص زانوی ضربدری


معاینات تشخیصی پزشک برای شناسایی زانوی ضربدری عبارتند از:

  • اندازه گیری ارتفاع و طول
  • اندازه گیره وزن و شاخص توده بدنی (BMI)
  • اندازه گیری باز شدن و چرخش زانو
  • ارزیابی طول پا و تقارن پا
  • ارزیابی و مشاهده راه رفتن بیمار

آزمایشات رادیولوژیکی برای زانوی ضربدری

دکتر رییس السادات عکس برداری ایستاده به وسیله اشعه ایکس را برای بیماران با سن بالا یا بیمارانی که پاهای نامتقارن دارند انتخاب می‌کند.

درمان زانوی ضربدری


استفاده از ارتز

برای بزرگسالان با زانوی ضربدری حاد اورتوز - نگهدارنده پاها که از فوم، چرم، پلاستیک، فایبرگلاس، گرافیت یا ترکیبات مشابه ساخته شده و در کفش قرار داده می‌شود – می‌تواند با اصلاح عدم تعادل اسکلتی، خطرات احتمالی را در هنگام ورزش کاهش دهد.

آتل و تجهیزات دیگر

در موارد نادری ممکن است والگوس طوری شدید باشد که به خودی خود اصلاح نشود. در صورتی که والگوس به دلیل بیماری‌های زمینه‌ای سیستماتیک یا بیماری‌های متابولیسمی ایجاد شده باشد استفاده از این تجهیزات می‌تواند به بهبود شرایط کمک کند.

بریس های شبانه

بریس شبانه به خصوص در افرادی که سابقه خانوادگی زانوی ضربدری دارند به کفش متصل شده و با فشار رو به بالا به زانو باعث صاف شدن آن می‌شود.

کفش‌های ارتوپدیک

کفش‌های ارتوپدیک معمولاً داری پاشنه و پد قوس دار هستند.

تمرینات ورزشی اصلاحی برای درمان زانوی ضربدری

زانوی ضربدری به دلیل ضعف عضلانی در قسمت بیرونی ران‌ها و لگن‌ها ایجاد می‌شود. این اختلالات با انجام حرکات ورزشی زیر اصلاح می‌شود:

1. لانگز جانبی

بایستید و پاهای خود را به اندازه عرض شانه باز کنید، بازوها را جلوی قفسه سینه قرار دهید و قدم بزرگی به سمت چپ بردارید. زانوی خود را طوری که پاها به سمت زمین بیاید و ران‌ها به عقب فشار بیاورد خم کنید. زمانی که انقباض شدیدی در ران و باسن مخالف احساس کردید بایستید و پای خود را عقب بیاورید تا به حالت اولیه باز گردد.

5

 2.  استپ اپ جانبی

سمت راست یک نیمکت ورزشی بایستید، بازوهای خود را در مقابل سینه قرار دهید، پای راست خود را روی نیمکت قرار دهید و با فشاری که به آن وارد می‌کنید بدن خود را بالا کشیده و در هوا نگه دارید. پس از اینکه پای راست شما صاف شد، برای یک ثانیه این حالت را حفظ کرده و سپس پایین آمده و به حالت اول خود باز گردید.6

3. حرکت پا با کابل

حلقه دستگاه را دور مچ پای راست خود قرار داده و وزنه کمی انتخاب کنید. طوری که فشار وزن روی شانه چپ باشد بایستید. در یک حالت چرخشی، پای خود را از سمت راست تا حدی که می‌توانید بالا بیاورید و سپس آن را به آرامی پایین ببرید.

7

4.حرکت پا در حالت دراز کش

به سمت چپ دراز کشیده و پاهای خود را روی هم قرار دهید. پای راست خود را تا ایجاد زاویه 45 درجه بالا بیاورید و برای مدت کوتاهی این حالت را حفظ کنید و سپس پا را پایین بیاورید.

8

5.فشار ابداکتور با تکیه بر دیوار

طوری که دیوار سمت چپ شما باشد بایستید و توپ ورزشی را در برابر خود در ارتفاع شکم نگه دارید. پای راست خود را بالا ببرید، زانوی خود را خم کرده و ران خود را موازی با کف زمین نگه دارید. توپ را به وسیله پای راست فشار داده و برای مدت کوتاهی این حالت را حفظ کنید.

6.بلند کردن پا به صورت صاف و کشیده

به پشت دراز بکشید و بدن خود را شل کنید. یک پا را دراز کرده و پای دیگر را در حالی که کف آن روی زمین قرار دارد از زانو خم کنید. عضلات ران کشیده شده را منقبض کنید، آن را به اندازه 12 اینچ (حدود 30 سانتیمتر) از کف زمین بالا برده و پنج ثانیه این حالت خود را حفظ کنید، این کار را دوباره تکرار کنید.

9

7.حلقه کردن همسترینگ

در حالی که پشت یک صندلی را گرفته‌اید وزن خود را روی یک پا انداخته به طوری که فقط کف پای شما روی زمین باشد و پای دیگر به سمت عقب خم کنید. عضلات همسترینگ را منقبض کرده و پاشنه پا را تا پشت ران‌ها بالا بیاورید.

10

8. فشار بر زانو

روی یک صندلی یا روی زمین بنشینید. یک پا را به سمت جلو به صورت کشیده دراز کنید، یک حوله تا شده را زیر زانو قرار دهید، عضلات چهار سر ران پای صاف را منقبض کرده و زانوی خود را از پشت به حوله فشار دهید.

11

عمل جراحی برای درمان زانوی ضربدری

در موارد نادری که زانوی ضربدری کودکان به صورت طبیعی در فرایند رشد یا به کمک بریس ها یا کفش‌ها اصلاح نمی‌شود ممکن است پزشک انجام عمل جراحی را توصیه کند.