سوزش،گرگرفتن،گزگز،بی‌حسی ‌و ‌‌سوزن‌سوزن‌ شدن ‌زانو: علت و درمان

fg

مفصل زانو بزرگ‌ترین مفصل یا متحرک‌ترین مفصل بدن تلقی می‌شود. این بدین معنی است که مفصل زانو در گذر زمان به علت تحرک زیاد، بیشتر در معرض آسیب یا فرسایش مفصل قرار دارد. هنگامی‌که شما مبتلا به درد یا سوزش زانو می‌شوید، درد را فقط در مفصل حس نخواهید کرد بلکه در ناحیه اطراف زانو نیز ممکن است درد را تجربه نمایید. تشخیص علت به‌وجود آمدن درد یا علت سوزش زانو و همچنین شناخت راه‌کارهای درمانی می‌تواند در کاهش درد شما مؤثر واقع شود.

اگر شما دچار سوزش و یا گزگز زانو شده‌اید، علت زمینه‌ای آن می‌تواند متنوع باشد که گاهی اوقات تشخیص علت بروز آن دشوار می‌گردد. بنابراین مهم است که به پزشک خود مراجعه کرده تا اقدامات تشخیصی مناسب را انجام دهد، زیرا در برخی مواقع زانو دچار مشکلاتی می‌شود که نیازمند درمان و اقدامات فوری می‌باشد. در کلینیک دکتر رئیس‌السادات، علت زمینه‌ای درد، سوزش، گزگز، سوزن سوزن شدن، بی‌حسی، داغی و گرگرفتن زانوی شما به‌دقت شناسایی‌شده و بر اساس عامل به وجود آورنده این عوارض، برنامه درمانی جامع (غیرجراحی) برای شما در نظر گرفته می‌شود. این برنامه می‌تواند شامل مواردی همچون فیزیوتراپی، تزریق و استفاده از زانوبندهای طبی باشد.

منشأ درد


ساختارهایی پیرامون زانو وجود دارند - علاوه بر خود زانو - که می‌توانند منشأ درد و سوزش زانو باشند، برخی از این ساختارها عبارت‌اند از:

  • رباط‌ها
  • تاندون‌ها
  • منیسک
  • استخوان‌ها

علاوه بر این ساختارها، نواحی دیگر بدن نیز می‌توانند باعث بروز درد در زانو شوند. مانند ناحیه کمر که یک عصب مشترک با زانو دارد. به همین دلیل هنگام تجربه درد زانو، مهم است، تحت یک معاینه فیزیکی کامل قرار بگیرید.

علل


آماس کیسه‌های مفصلی (بورسیت)

به التهاب کیسه "بورسا" (کیسه‌ای کوچک و پر از مایع) بورسیت زانو می‌گویند. بورسا در نزدیکی مفصل زانو قرار دارد و به کاهش اصطکاک و تنش در عضلات، استخوان‌ها و تاندون‌های اطراف مفصل زانو کمک می‌کند. علائم بورسیت زانو شامل سوزش، درد، حساسیت به لمس، تورم و گرم بودن زانو هنگام لمس می‌باشد.

سندرم درد پتلوفمورال

سندرم درد پتلوفمورال معمولاً زمانی رخ می‌دهد که استخوان کشکک به سمت بالا یا دو طرف زانو منحرف می‌شود. معمولاً این وضعیت در هنگام افزایش فعالیت‌های بدنی بدتر می‌شود و اغلب در اثر سفتی و یا ضعف عضلانی، خون‌رسانی ضعیف و یا ناهنجاری‌های بیومکانیکی زانو مثل چرخش به داخل و یا خارج زانو، ایجاد می‌شود. به‌طور کلی درد و سوزش در بخش جلوی زانو حس می‌شود، اما ممکن است در قسمت داخلی یا خارجی زانو نیز رخ دهد.

آرتروز

به زوال تدریجی غضروف مفصل زانو،" آرتروز زانو" می‌گویند. در اثر گذر زمان و پیشرفت بیماری، غضروف می‌تواند به‌طور کامل دچار فرسودگی و پارگی شود، در نتیجه استخوان‌ها با یکدیگر تماس پیدا کرده و بر یکدیگر ساییده می‌شوند. آرتروز عموماً در میان‌سالی و افراد مسن خود را نشان می‌دهد.

آرتریت روماتوئید

آرتریت روماتوئید (روماتیسم مفصلی) یک بیماری خود ایمنی است که در آن بدن اشتباهاً به بافت‌های خود حمله می‌کند و موجب التهاب مفصل‌ها می‌شود.

التهاب تاندون (تاندونیت)

التهاب تاندون پاتلا آسیبی است که تاندون‌های متصل شونده به استخوان درشت‌نی را درگیر و دچار التهاب می‌کند.

بورسیت زانو

بورسیت زانو زمانی رخ می‌دهد که کیسه پر از مایع موجود در مفصل زان، دچار التهاب می‌شود. علائم همراه این بیماری می‌تواند شامل مواردی همچون: درد، حساسیت به لمس و تورم مفصل زانو باشد.

نقرس

نقرس زمانی رخ می‌دهد که تجمع اوریک‌اسید باعث ایجاد درد در مفاصل می‌شود.

اسپوندیلیت آنکیلوزان

اسپوندیلیت آنکیلوزان زمانی رخ می‌دهد که مهره‌های ستون فقرات ملتهب می‌شوند. ممکن است درد یا سوزش زانو، یک درد ارجاعی از ناحیه کمر باشد.

علل عصبی

علل عصبی نیز می‌توانند باعث احساس درد، و سوزش در زانو شوند، گزگز زانو می‌تواند ناشی از آسیب‌دیدگی عصب‌های موجود در پا باشد. معمولاً به چنین آسیب‌دیدگی‌های عصبی در اندام‌ها " نوروپاتی محیطی " می‌گویند. احساس "سوزن و سوزن شدن"، "گزگز" و یا "سوزش" در زانو عموماً تحت عنوان "پارستزی" شناخته می‌شود. بعضی از علل شایع پارستزی عبارت‌اند از: تحت‌ فشار قرار گرفتن عصب، به دام افتادن و یا گیر افتادگی عصب‌ها، دیابت، سوءمصرف الکل.

نرسیدن خون کافی به پا

نرسیدن خون کافی به پاها به علت شرایط پزشکی مانند بیماری "عروق محیطی" می‌تواند باعث احساس سوزش در زانو شود.

تشخیص


علاوه بر معاینه فیزیکی ممکن است پزشک شما برای مشخص کردن منشأ درد از آزمایشات متعدد دیگری نیز کمک بگیرد. این آزمایش‌ها می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • اشعه ایکس
  • سی‌تی‌اسکن
  • سونوگرافی
  • تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (ام.آر.آی)

این آزمایشات هرکدام می‌توانند ساختارهای متفاوتی را نمایان سازند، ساختارهایی که اختلال در آن‌ها می‌تواند منشأ درد زانوی شما باشد. همچنین برای بررسی عفونت داخل مفصل و یا اطراف آن می‌توان از آزمایش خون بهره برد.

درمان


اگر شما پس از آسیب‌های ورزشی دچار درد زانو شدید – که شاید هنگام ورزش صدای پاره شدن آن را نیز بشنوید – به‌طور بالقوه ممکن است غضروف، رباط یا هر دو آن‌ها دچار پارگی شده باشند.

استفاده از روش درمانی RICE

هنگام آسیب‌دیدگی زانو روش درمانی "RICE" را به خاطر داشته باشید. این روش شامل استراحت کردن، استفاده از یخ، تحت‌ فشار قرار دادن عضو و بالا نگه‌داشتن آن می‌باشد. برای کاهش درد قبل از معاینه پزشک، پای خود را بالا نگه‌داشته و از کمپرس سرد استفاده نمایید، در نتیجه التهاب و درد شما کاهش خواهد یافت.

داروها

برای دردهایی که به ‌آرامی افزایش می‌یابند، می‌توان از مسکن‌های غیرنسخه‌ای استفاده نمود تا در تسکین یابد.

زانوبندهای طبی

در طول فعالیت‌ها، زانوبند طبی می‌تواند تا حدود 30 درصد نیروی وارده به رباط‌های زانو را کاهش دهد. آن‌ها برای زانوهایی که قبلاً دچار آسیب‌دیدگی شده‌اند، حمایت و پشتیبانی مضاعفی را فراهم می‌کنند و در کاهش خطر آسیب‌دیدگی و درد زانو مؤثر هستند.

s1

تزریق استروئیدها

اگر درد همچنان ادامه داشته باشد، ممکن است پزشک تزریق استروئیدها (به ‌عنوان‌مثال کورتون) را برای شما تجویز نماید. تزریق کورتون به داخل زانو به‌ صورت هدفمند می‌تواند به‌طور مؤثری التهاب و درد را کاهش دهد. سرعت و قدرت تزریق کورتون در کاهش درد و التهاب بیشتر از داروهای خوراکی ضدالتهابی مانند ایبوپروفن می‌باشد. بیماری‌های مختلف زانو مانند: بورسیت، التهاب تاندون، ورم مفاصل، پارگی غضروف و نقرس، می‌توانند از مزایای کورتون بهره‌مند گردند. استفاده از کورتون یک‌ راه مناسب برای کاهش درد و بهبود عملکرد زانو می‌باشد، اما توجه داشته باشید آن‌ها به‌ صورت دائم مشکل شما را درمان نخواهند کرد.

s2

فیزیوتراپی

تمرینات فیزیوتراپی ویژه‌ای وجود دارد که با افزایش قدرت عضله چهار سر ران، ثبات مفصل زانوی شما را بهبود می‌بخشد.

بر روی یک سطح سفت نشسته و پاها را در مقابلتان دراز نمایید. زانوها نباید خم باشند، دست چپ خود را زیر زانوی چپ قرار داده تا از آن پشتیبانی کند (بجای قرار دادن دست در زیر زانو می‌توانید از یک رول یا حوله لوله شده استفاده نمایید). زانوی خود را بر روی دست یا حوله فشار دهید به ‌نحوی‌که پاشنه پای شما از زمین بلند شوند. به مدت چند ثانیه پای خود را در هوا نگه‌دارید و این مراحل را با پای راست نیز تکرار نمایید.

s7

روی یک سطح صاف بنشینید، زانوی یک پا را در مقابل خود خم نمایید، پای دیگر باید صاف و کشیده بر روی زمین قرار داشته باشد. به آرامی پایی که صاف است را حدود 20 سانتیمتر از زمین جدا کرده و به مدت چند ثانیه نگه‌دارید. این تمرین را برای هر دو پا تکرار نمایید.

untitledجراحی

اگر همچنان در ادامه درد شما برطرف نگردد و درمان گر گرفتن زانو موفقیت آمیز نباشد ، به ‌عنوان گزینه درمانی نهایی، می‌توان از جراحی تعویض مفصل کمک گرفت. تعویض مفصل زانو یک عمل جراحی است که در آن کل یا بخشی از مفصل با مفصل مصنوعی جایگزین می‌شود. به این مفصل مصنوعی "پروتز زانو" می‌گویند.

s66

پیشگیری


اگر چه ممکن است درد زانو حرکت را برای شما دشوار نماید، اما گر درد یا سوزش زانوی شما ناشی از آسیب‌دیدگی‌ها نمی‌باشد، توصیه می‌شود سطح حرکت و فعالیت خود را افزایش دهید. شما باید همیشه تکنیک‌های پیشگیری از آسیب‌دیدگی را رعایت نمایید. قبل از انجام فعالیت‌های خاص، گرم کردن، سرد کردن و کشش عضلات اطراف زانو را مدنظر داشته باشید. اگر شما یک دونده هستند و یا در فعالیت‌های پرتنش شرکت دارید، تعویض منظم کفش‌های ورزشی، می‌تواند در تسکین درد و درمان داغ شدن زانو مؤثر باشد.