درمان‌ خشکی و گرفتگی شانه (شانه یخ زده) با طب فیزیکی و توانبخشی

35

خشکی یا یخ زدگی مفصل شانه زمانی بروز می‌کند که کپسول پوشاننده‌ی این مفصل، ضخیم و متورم شود. علت ایجاد این عارضه هنوز مشخص نیست. شانه یک مفصل گوی و کاسه است. سر استخوان بازوی شما در محل این مفصل به استخوان کتف متصل می‌شود. کپسول شانه زمانی که شما دست خود را به بالای سرتان می‌برید تا بیشترین حد کشیده می‌شود و زمانی که دست شما در کنار بدنتان قرار دارد این کپسول همانند یک کیسه‌ی کوچک در کنار مفصل قرار می‌گیرد. در شانه‌ی یخ زده، رشته‌هایی از بافت اسکار در درون کپسول شانه ایجاد شده و باعث ضخیم، متورم و سفت شدن آن می‌شوند. این به معنی کمتر شدن فضای موجود در درون کپسول برای استخوان بازو و درنتیجه محدود شدن دامنه‌ی حرکتی مفصل می‌باشد.

متخصصین ما در کلینیک طب فیزیکی و توان‌بخشی دکتر رئیس السادات با استفاده از تجهیزات تشخیصی پیشرفته می‌توانند علت اصلی ایجاد گرفتگی شانه در شما را تشخیص داده و به شما در مدیریت درد و درمان علت اصلی ایجاد این عارضه با استفاده از ورزش‌های شانه و تمرینات توان‌بخشی کمک کنند.

برای دریافت اطلاعات بیشتر و تعیین وقت ملاقات می‌توانید از طریق شماره تلفن های 02122119946 و 02122119948 با ما تماس بگیرید.

علائم و نشانه‌های یخ زدگی مفصل شانه


36

درد و گرفتگی مکرر شانه ازجمله اصلی‌ترین علائم عارضه‌ی گرفتگی مفصل شانه می‌باشند.

این عارضه می‌تواند انجام حرکات عادی در شانه را دردناک و دشوار کند. ممکن است انجام فعالیت‌های روزمره مانند موارد زیر برای شما دشوار شوند:

  • حمام کردن
  • لباس پوشیدن
  • رانندگی کردن
  • خوابیدن راحت

علائم این عارضه می‌توانند از علائم خفیفی که با انجام فعالیت‌های روزمره ایجاد می‌شوند تا علائم شدیدی که کلاً مانع از حرکت شانه می‌شوند متفاوت باشند.

مراحل یخ زدگی شانه


علائم گرفتگی شانه معمولاً با گذشت زمان و در طول چند ماه یا سال شدیدتر می‌شوند. این عارضه سه مرحله‌ی مجزا دارد که البته در برخی از موارد، تشخیص این مراحل دشوار است. علائم این عارضه نیز ممکن است در افراد مختلف بسیار متفاوت باشند.

مرحله‌ی اول

در طول مرحله‌ی اول که به آن مرحله‌ی "یخ زدن" گفته می‌شود، شانه‌ی شما کم‌کم دردناک شده و درد آن به هنگام کشیدن شانه برای برداشتن اجسام دورتر شدید خواهد شد. درد احساس شده معمولاً به هنگام شب و به هنگام خوابیدن بر روی دست آسیب دیده شدیدتر می‌شود. این مرحله ممکن است بین 2 تا 9 ماه طول بکشد.

مرحله‌ی دوم

مرحله‌ی دوم معمولاً با نام مرحله‌ی "یخ زدگی" شناخته می‌شود. در طی این مرحله گرفتگی شانه‌ی شما افزایش‌یافته ولی درد آن معمولاً ثابت مانده و حتی احتمال کاهش آن نیز وجود دارد. عضلات شانه ممکن است به دلیل عدم استفاده شروع به تحلیل رفتن کنند. این مرحله معمولاً بین 4 تا 12 ماه طول می‌کشد.

مرحله‌ی سوم

مرحله‌ی سوم، مرحله‌ی "ذوب شدن یخ" می‌باشد. در طول این مدت اندکی از دامنه‌ی حرکتی شانه دوباره احیا می‌شود. در این مرحله درد کاهش می‌یابد که البته ممکن است با از بین رفتن گرفتگی گهگاه خود را نشان دهد. ممکن است شما دامنه‌ی حرکتی کامل شانه‌ی خود را بازنیابید ولی قادر خواهید بود فعالیت‌های بسیار بیشتری را انجام دهید. مرحله‌ی سوم می‌تواند بین 6 ماه تا چند سال طول بکشد.

عوامل خطر


عوامل متعددی می‌توانند خطر ابتلا به خشکی و گرفتگی شانه را افزایش دهند که در زیر به برخی از آن‌ها می‌پردازیم:

سن و جنسیت

اکثر افراد مبتلا به شانه‌ی یخ زده بین 40 تا 60 سال سن دارند. این عارضه در بین مردان نسبت به زنان شایع‌تر است.

آسیب یا عمل جراحی قبلی بر روی شانه

شانه‌ی یخ زده در برخی از موارد پس از آسیب‌هایی مانند شکستگی دست یا شانه و یا پس از انجام یک عمل جراحی در ناحیه‌ی شانه ایجاد می‌شود.

دیابت

اگر به دیابت مبتلا هستید، احتمال ایجاد عارضه‌ی خشکی شانه در شما بیشتر خواهد بود. علت اصلی این امر شناخته‌شده نیست.

دیگر عارضه‌های سلامتی

در صورت ابتلا به عوارض سلامتی دیگر مانند موارد آورده شده در زیر، خطر ابتلا به یخ زدگی شانه در شما بالاتر خواهد بود:

  • بیماری‌های قلبی
  • سکته
  • بیماری‌های ریوی
  • پرکاری غده‌ی تیروئید (هیپرتیروئیدیسم) و یا کم‌کاری غده‌ی تیروئید (هیپوتیروئیدیسم)
  • سرطان سینه
  • انقباض دوپویترن - عارضه‌ای که در طی آن توده‌های کوچکی از بافت ضخیم بر روی دست‌ها ایجاد شده و باعث خم شدن انگشتان به سمت کف دست می‌شود.

دیگر عارضه‌های مربوط به شانه

یخ زدگی شانه در برخی از موارد به همراه عارضه‌های دیگر مانند موارد زیر ایجاد می‌شود:

  • تاندونیت کلسیفیه - عارضه‌ای که در طی آن مقادیر کمی از کلسیم در تاندون‌های شانه انباشته می‌شوند
  • پارگی روتاتور کاف - روتاتور کاف به گروهی از عضلات گفته می‌شود که مسئول حرکات شانه می‌باشد.

بی‌تحرکی

حرکت نکردن برای مدت زیاد نیز می‌تواند خطر ابتلا به خشکی شانه را در شما افزایش دهد. در صورت بستری بودن فرد در بیمارستان برای مدت‌زمان طولانی ممکن است این عارضه رخ دهد.

تشخیص یخ زدگی شانه


تشخیص و درمان زودهنگام می‌تواند در جلوگیری از گرفتگی و درد طولانی‌مدت در مفصل شانه مؤثر باشد.

دکتر رئیس السادات شانه‌ی شما را معاینه کرده و سؤالاتی را در مورد علائم عارضه از شما می‌پرسد. در طول معاینه‌ی فیزیکی، دکتر رئیس السادات دامنه‌ی حرکتی شما را با حرکت دادن دست‌ها در جهت‌های مختلف مورد آزمایش قرار می‌دهد. ممکن است دکتر رئیس السادات برای تشخیص مناطقی که درد در آن‌ها شدیدتر است و علت آن، بر روی مناطقی از شانه فشار وارد کند. او همچنین ناحیه‌ی شانه را برای یافتن تورم، کبودی و یا تحلیل عضلانی موردبررسی قرار می‌دهد.

عکس‌برداری

برای پیدا کردن علائم فیزیکی دیگری که می‌توانند نشان‌دهنده‌ی علت اصلی علائم شما باشند، از شانه‌ی شما عکس‌برداری خواهد شد. ازجمله روش‌های عکس‌برداری مورداستفاده می‌توان موارد زیر را نام برد:

  • عکس‌برداری با اشعه‌ی ایکس. برای رد کردن احتمال دیگر علل ایجاد گرفتگی در شانه، مانند آرتروز
  • اسکن اولتراسوند یا اسکن MRI. در صورت مشکوک بودن به پارگی عضلات شانه

درمان یخ زدگی شانه


روش‌های درمانی مورداستفاده برای شانه‌ی یخ زده بسته به سطح پیشرفتگی عارضه و شدت درد و گرفتگی در بیمار متفاوت خواهند بود.

شانه‌ی یخ زده ممکن است با گذشت زمان و بدون انجام درمان بهبود یابد ولی این فرآیند معمولاً کند بوده و بین 18 تا 24 ماه زمان می‌برد. در برخی از افراد، این عارضه ممکن است تا 5 سال و حتی بیشتر هیچ بهبودی پیدا نکند.

درمان در مراحل اولیه

اولین مرحله‌ی یخ زدگی مفصل شانه، دردناک‌ترین مرحله‌ی آن است. درنتیجه روش‌های درمانی بیشتر بر روی رهایی از درد تمرکز دارند.

محدودیت‌های حرکتی

در طول این مرحله، دکتر رئیس السادات ممکن است دوری کردن از حرکاتی که درد شما را شدیدتر می‌کنند (مانند تمرینات کششی) را توصیه کنند. بااین‌حال نباید به‌طور کامل از حرکت کردن خودداری کنید.

داروهای مسکن درد

اگر درد دارید ممکن است داروهای مسکن برای شما تجویز شوند مانند:

  • پاراستامول
  • ترکیبی از پاراستامول و کدئین
  • یک داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) - مانند ایبوپروفن

تزریق کورتیکواستروئید

درصورتی‌که داروهای مسکن برای کنترل درد کافی نباشند، ممکن است تزریق کورتیکواستروئید به مفصل شانه برای شما تجویز شود. کورتیکواستروئیدها داروهایی هستند که به کاهش درد و التهاب کمک می‌کنند. ممکن است این داروهای همراه با داروهای بی‌حسی به بدن بیمار تزریق شوند. این تزریقات می‌توانند به کاهش درد کمک کرده و باعث بهبود در وضعیت حرکتی شانه‌ی شما شوند. بااین‌حال این تزریقات روش درمان عارضه نبوده و علائم عارضه با گذشت زمان دوباره بازمی‌گردند. درصورتی‌که شانه‌ی شما دردناک نبوده و فقط دچار گرفتگی شده باشد، از تزریق کورتیکواستروئید استفاده نخواهد شد.

اوزون درمانی

اوزون درمانی نوعی تزریق برای عارضه‌های مزمن و حاد دردناک می‌باشد. نرخ موفقیت اوزون درمانی در درمان عارضه‌ی یخ زدگی شانه بیش از 90 درصد می‌باشد. در عرض سه هفته پس از انجام درمان، درد و گرفتگی بیمار به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای کاهش‌یافته و در بسیاری از موارد به‌طورکلی از بین می‌رود. یکی از مزایای اصلی این روش، کارآمد بودن آن برای انواع متفاوتی از عارضه‌های مربوط به شانه ازجمله پارگی و آسیب به رباط‌ها و عضلات می‌باشد.

درمان در مراحل ثانویه

پس از مرحله‌ی دردناک اول، گرفتگی اصلی‌ترین علامت یخ زدگی شانه می‌باشد. دکتر رئیس السادات ممکن است تمرینات کششی را برای شما تجویز کرده و یا شما را به یک فیزیوتراپیست ارجاع دهد.

فیزیوتراپی

37

فیزیوتراپیست می‌تواند روش‌های مختلفی را برای حفظ تحرک و انعطاف‌پذیری شانه‌ی شما به کار ببرد. درصورتی‌که به یک فیزیوتراپیست ارجاع داده شوید، ممکن است روش‌های درمانی زیر برای شما مورداستفاده قرار بگیرند:

  • تمرینات کششی که از تکنیک‌های خاصی برای حرکت دادن مفصل در همه‌ی جهات استفاده می‌کنند.
  • ماساژ درمانی

38

  • سرما و گرما درمانی با استفاده از کمپرس‌های سرد و گرم
  • تحریک الکتریکی اعصاب از طریق پوست (TENS)
  • ماساژ شیاتسو
  • طب سوزنی
  • پلاسمای غنی از پلاکت (PRP)
  • افزایش تراکم مغز استخوان (BMC)

ورزش‌درمانی برای شانه

درصورتی‌که به یخ زدگی شانه مبتلا هستید، فعال نگه‌داشتن شانه با استفاده از تمرینات کششی منظم و ملایم اهمیت زیادی دارد. عدم استفاده از شانه می‌تواند اوضاع را وخیم‌تر کند بنابراین باید به‌طور عادی از آن استفاده کنید. البته درصورتی‌که گرفتگی شانه‌ی شما وخیم است، انجام این تمرینات می‌تواند برای شما دردناک باشد. دکتر رئیس السادات می‌تواند تمرینات ساده‌ای را برای شما تجویز کند که انجام روزانه‌ی آن‌ها در خانه ضرری برای شانه ایجاد نمی‌کند.

39

عمل جراحی

نیاز به عمل جراحی برای درمان یخ زدگی شانه نادر است. البته درصورتی‌که علائم عارضه‌ی شما شدید بوده و دیگر روش‌های درمانی پس از گذشت 6 ماه جواب ندهند، عمل جراحی به شما توصیه می‌شود.