خواب رفتن، گزگز، مورمور و بی‌حسی دست و پا: علت و درمان

gezgez

گزگز و مورمور شدن پا که به آن احساس خواب رفتن دست و پا نیز گفته می‌شود، احساس سوزش، سوزن سوزن یا بی‌حس شدن اندام می‌باشد. ممکن است شما در دست، پا و یا بازو نیز همین حس‌ها را تجربه کنید. معمولاً در این حالت هیچ‌گونه دردی احساس نمی‌کنید اما این عارضه ممکن است منجر به بروز خارش شود. این احساس معمولاً موقتی است اما این احتمال وجود دارد که شما گزگز و مورمور شدن پا را به‌طور مداوم تجربه کنید. در بسیاری از موارد مورمور شدن دست، پا یا هر دو ممکن است شدید، اپیزودیک (دوره‌ای) یا مزمن باشد. بسیار مهم است که برای درمان این عارضه، علت زمینه‌ای این مشکل را پیدا کنید.

بسیار مهم است که برای هر گونه احساس مورمور شدن مداوم دست و پا، به دنبال معاینات پزشکی فوری باشید تا هر چه زودتر علت زمینه‌ای بروز احساس مورمور و گزگز شدن تشخیص داده شود و تحت درمان و کنترل قرار گیرید، و احتمال اینکه از عواقب احتمالی مادام‌العمر آن رنج ببرید کمتر شود. درمان موفق این مشکل به تشخیص صحیح و درمان علل زمینه‌ای بروز گزگز بستگی دارد. تا زمانی که سلول‌های عصبی محیطی از بین نرفته‌اند، آن‌ها توانایی احیاء شدن را دارند.

متخصصین ما در کلینیک طب فیزیکی و توانبخشی دکتر رئیس السادات با توجه به علت بی‌خوابی دست و پاها، تزریق داخل کانال، طب سوزنی، درمان‌های فیزیوتراپی مانند ورزش‌های مخصوص، ماساژ درمانی، درمان دستی، الکتروتراپی (TENS)، کاردرمانی و .... را به شما برای درمان سوزش دست و پاها پیشنهاد خواهند کرد. جهت مشاوره و تشخیص به‌ موقع علت گزگز دست و پای خود یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌های 02122119946 - 02122119948 تماس حاصل فرمایید.

علائم همراه با خواب رفتن دست و پا


gezgz1

خواب رفتن و گزگز دست و پا می‌تواند با علائم دیگری مانند درد، خارش، بی‌حسی و تحلیل عضله همراه باشد. در چنین حالتی، احساس گزگز و مورمور شدن، ممکن است نشانه‌ی آسیب‌های عصبی باشد که می‌تواند از علل مختلفی مانند صدمات ناشی از ضربه یا صدمات فشاری مکرر، عفونت‌های میکروبی یا ویروسی، قرار گرفتن در معرض عوامل سمی و بیماری‌های سیستمیک نظیر دیابت ناشی شود.

دلایل گزگز و خواب رفتن دست و پا


دیابت

بیماری دیابت یکی از شایع‌ترین علل بیماری نوروپاتی (آسیب‌دیدگی عصب) محیطی است که در حدود 30 درصد از بیماران را شامل می‌شود. در نوروپاتی دیابتی، گزگز و سایر علائم غالباً ابتدا در دو پا بروز پیدا می‌کند و سپس از پاها به سمت بالا منتشر می‌شود و پس ‌از آن هر دو دست را تحت تأثیر قرار می‌دهد و در نهایت به بازوها می‌رسد. در بسیاری از موارد، این علائم اولین نشانه‌های بیماری دیابت هستند. آسیب‌های عصبی با نام نوروپاتی محیطی شناخته می‌شود. علت بروز گزگز دست و پا در 30 درصد دیگر افراد مبتلا به نوروپاتی محیطی، نامعلوم یا ناشناخته می‌باشد. نوروپاتی محیطی اعصاب دور از مغز و نخاع، اغلب اعصاب دست و پاها را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

40 درصد باقیمانده دارای علل مختلف دیگری هستند نظیر:

تونل کارپال (مچ دست)

grezgez2

سندروم تونل کارپال عصب مدیان (عصب میانه) در ناحیه بازو را درگیر می‌کند این عصب که به انگشت شست، سبابه، انگشت میانی و نیمی از انگشت انگشتری حس می‌دهد در یک جداره ضخیم حلقه مانند در اطراف مچ دست گرفتار می‌شود. هنگامی‌ که عصب مدیان تحت ‌فشار قرار گیرد شما در قسمت جلوی دست خود در نزدیکی انگشت شست، سبابه و انگشت میانه، سوزن سوزن شدن را احساس می‌کنید.

نشانگان خروجی قفسه سینه یا سندرم توراسیک اوت لت

gezgez3

بسیاری از اعصاب و رگ‌های خونی شانه از قسمتی به نام شبکه بازویی خارج می‌شوند و به دست امتداد پیدا می‌کنند. این شبکه شاخه‌ای از اعصاب است که از گردن منشأ می‌گیرد و در بازو، ساعد، مچ دست و دست تقسیم می‌شوند. با این ‌حال این اعصاب باید از میان نشانگان خروجی قفسه سینه یا از فضای کوچکی که از پرده استخوان یا عضلات کنار گردن تشکیل‌شده‌اند، عبور کنند.

رادیکولوپاتی (آسیب) ریشه‌های عصبی گردن

gezgez4

علل بسیاری برای بروز عارضه رادیکولوپاتی ریشه‌های عصبی گردن وجود دارد از جمله دیسک کمر، بیرون‌زدگی دیسک، تنگی کانال نخاع و ناپایداری ستون فقرات. تمام این بیماری‌ها می‌توانند موجب ملتهب شدن ریشه‌های عصبی در ستون فقرات گردنی شوند و به سمت پایین و به اعصاب ناحیه باز و دست‌ها نیز منتشر شوند. ممکن است بر اثر فشردگی عصب گردن، شما خواب رفتن و گزگز را در دست‌های خود حس کنید چرا که این اعصاب همگی به دست امتداد می‌یابند بنابراین اگر این عصب‌ها آسیب ببینند بر روی سیگنال‌دهی عصب در تمام‌ مسیرهایی که اعصاب به دست می‌رسند تأثیر می‌گذارد. این نوع درد معمولاً اما نه همیشه به همراه گزگز و خواب رفتن بازو همراه می‌باشد.

بیماری‌های خود ایمنی

gezgez5

بیماری‌های خود ایمنی عبارتند از: سندرم گیلن باره (Guillain-Barre)، لوپوس (سل جلدی) و روماتیسم مفصلی.

بیماری‌های سیستمیک

gezgez6

بیماری‌های سیستمیک شامل اختلالات کلیه، بیماری کبد، آسیب عروقی و بیماری‌های خونی، آمیلوئیدوز، اختلالات بافت همبند و التهاب مزمن، عدم تعادل هورمونی (از جمله کم‌کاری غده‌ی تیروئید) و سرطان‌ها و تومورهای خوش‌خیمی که به اعصاب حمله می‌کنند، می‌شود.

کمبود ویتامین

gezgez7

ویتامین‌های ای، ب 1، ب 6، ب 12 و نیاسین برای عملکرد سالم عصب ضروری هستند. برای مثال کمبود ویتامین B12 می‌تواند منجر به کم‌خونی کشنده باشد که عامل مهم ایجادکننده نوروپاتی محیطی است؛ اما زیاد بودن میزان ویتامین B6 می‌تواند موجب بروز عارضه خواب رفتن و گزگز دست و پا گردد.

اعتیاد به الکل

به ‌احتمال ‌زیاد افراد معتاد به مشروبات الکلی، به علت داشتن عادت‌های غلط غذایی که علت شایع نوروپاتی محیطی می‌باشد، دارای کمبود ویتامین تیامین (ب) یا ویتامین‌های بااهمیت دیگر هستند.

مواد سمی

مواد سمی شامل فلزات سنگین نظیر سرب، ارسنیک، جیوه و تالیم و بعضی از مواد شیمیایی صنعتی و محیطی یا داروهای معینی می‌باشد.

عفونت‌ها

این عفونت‌ها شامل بیماری لایم، زونا (آبله‌مرغان- زوستر)، ویروس اپستین- بار، هرپس سیمپلکس (تبخال ساده) و اچ آی وی یا ایدز می‌باشد.

روش‌های درمان خواب رفتن و گزگز دست و پا


بسته به نوع آسیب‌دیدگی، فیزیوتراپی می‌تواند جهت کاهش گزگز و خواب رفتن دست و پا روش‌های درمانی مختلفی را ارائه کند.

فشردگی اعصاب

gezgez8

چنانچه اعصاب درون مهره گردنی دچار فشردگی شود روش درمانی ترکشن که به معنی کشیدن یا کشش ملایم مهره گردن می‌باشد، توسط درمانگر جهت کاهش فشار از روی اعصاب تحت‌ فشار استفاده می‌گردد.

درمان سندرم تونل کارپال

gezgez9

برای مثال در سندروم تونل کارپال، روش درمانی فیزیوتراپی می‌تواند بر روی لغزندگی تاندون عضلات در تونل کارپال مچ دست تمرکز کند تا از این طریق به کاهش میزان فشردگی عصب مدیان (میانی) کمک کند.

  1. مچ‌بند: مچ‌بند حتی در زمانی که خواب هستید مچ دست شما را نگه می‌دارد، می‌تواند به آرام گرفتن علائمی که در شب‌هنگام بر اثر عارضه گزگز و بی‌حسی ایجاد می‌شوند، کمک کند.
  2. کورتیکواستروئیدها: ممکن است پزشک جهت کاهش درد یک داروی کورتیکواستروئید نظیر کورتیزون را به تونل کارپال تزریق کند.
  3. ورزش های درمانی: این ورزش‌ها عبارتند از تمرین آمادگی یا بازیابی ظرفیت و تحمل هوازی، وضعیت بدن و تثبیت وضعیت بدن، تمرینات انعطاف‌پذیری، تمرینات قدرتی و تمرینات استقامتی برای عضلات سر، گردن، دست و پا، لگن و کف لگن، بالاتنه و عضلات تنفسی
  4. روش‌های درمانی دستی: این روش‌ها عبارتند از کشش دستی، ماساژ، موبیلیزیشن (متحرک کردن)، مانیپولاسیون (دستکاری) و روش دامنه حرکتی غیرفعال
  5. روش‌های تحریک الکتریکی: نظیر تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست (TENS) و اولتراسوند

سندرم توراسیک اوت لت (نشانگان خروجی قفسه سینه)

gezgez10

در درمان سندرم توراسیک اوت لت، آموزش حفظ وضعیت صحیح، تقویت و کشش جهت بازیابی طول مناسب عضله و انقباض مناسب به کمک کشش عضلات سفت و تقویت عضلات ضعیف یا شل شده اهمیت زیادی دارد.

رادیکولوپاتی ریشه‌های عصبی داخل نخاع

آسیب ریشه‌های عصبی داخل نخاع را می‌توان به ‌وسیله چندین داروی مسکن درمان کرد. استروئیدها به ‌صورت خوراکی یا به شکل تزریق اپیدورال تجویز می‌شوند. فیزیوتراپی شامل ترکشن (کشش) ملایم گردن، تحرک دادن، تمرینات و روش‌های درمانی دیگری نظیر الکتروتراپی جهت کاهش درد می‌باشد.

اسپوندیلوز (آرتروز ستون فقرات)

فیزیوتراپی به شما کمک می‌کند تا بتوانید گردن و شانه یا کمر و عضلات پایین‌تنه را کشش دهید. این روش این اندام‌ها را قوی‌تر می‌کنند و در نهایت به تسکین درد کمک می‌کند. همچنین ممکن است درمان شما شامل روش درمانی کشش ستون فقرات باشد که در آن از نیرو برای افزایش فضای میان مفاصل ستون فقرات استفاده می‌شود و فشار روی دیسک ستون فقرات را کاهش می‌دهد.

تنگی کانال نخاعی

برای رفع دردهای خفیف تا متوسط ناشی شده از تنگی کانال نخاعی، روش‌های درمانی احتیاطی بیشتر عبارتند از: داروها، فیزیوتراپی و تزریق‌های استروئیدی